नेपालको संवैधानिक विकासक्रम (भाग २) 2019 देखि 2063 सम्म

चन्द्रसिंह श्रेष्ठ

मुलुकमा बहुदलीय व्यवस्थाको प्रयोग हुँदाका केही वर्षमै विकृति देखा पर्न थालेपछि श्री ५ महेन्द्रले जननिर्वाचित सरकारलाई विघटन गरी पदाधिकारीहरुलाई नजरबन्द गरेपछि नेपालको राजनीतिक व्यवस्थामा निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको सुरुवात भएको थियो । निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थालाई वैधानिकता दिनका लागि संविधान निर्माण गर्न राजा महेन्द्रले तत्कालीन अर्थमन्त्री हृषिकेश शाहको अध्यक्षतामा एक मात्र महिला सदस्य अङ्गुरबाबा जोशी सहित शम्भुप्रसाद ज्ञवाली, प्रकाशबहादुर खत्री, डम्बरनारायण यादव सदस्य तथा तथा कुलशेखर शर्मा सदस्य सचिव रहेको संविधान मस्यौदा आयोगको गठन २०१९/०१/२६ गते गरेका थिए । उक्त आयोगलाई २३ दिनको समयावधि दिई मिति २०१९/०२/१९ गतेसम्म संविधानको मस्यौदा राजा समक्ष पेश गर्न तोकिएको थियो ।आयोगको मस्यौदामा फेरबदल गरी वि.सं. २०१९ पौष १ गते राजा महेन्द्रबाट नेपालको संविधान, २०१९ घोषणा भएको थियो । २० भाग, ९७ धारा, ६ अनुसुची रहेको उक्त संविधानमा राष्ट्रिय पञ्चायत रहेको एक सदनात्मक व्यवस्था थियो ।

Read more

नेपालको संवैधानिक विकासक्रमः भाग १ (२००४ देखि २०१५ सम्म)

चन्द्रसिंह श्रेष्ठ

पृष्ठभूमिः

संविधान राज्यको मूल कानून हो जसले राज्यका अङ्गहरुको शक्तिको बाँडफाँड गर्दै राज्यको काम, कर्तव्य र शक्तिको सीमारेखा कोर्दछ । संविधानले नै राज्यको शासकीय स्वरुप निर्धारण गर्दछ भने राज्यका असिमित शक्ति र श्रोत माथि अङ्कुश लगाउँदछ । संविधान बमोजिम अन्य कानून बन्ने भएकाले संविधानलाई जननी कानून अर्थात मूल कानून पनि भन्ने गरिन्छ । संविधान पटक–पटक बन्ने नभएर नयाँ शासन व्यवस्था वा ऐतिहासिक कालखण्डमा मात्र परिवर्तन हुन्छ । सामान्यतः संविधान संशोधन कार्य जटिल हुन्छ । संविधान बनाउने अधिकार मूलतः जनतामा मात्र हुन्छ । संविधान सभा, गोलमेच सम्मेलन, आयोग जसले बनाए पनि संविधान जनताले नै बनाएको भन्ने बुझिन्छ । संविधान देशको सर्वोच्च मूल कानून भएकाले यो सबै कानूनहरुको शीर्ष स्थानमा रहन्छ । सामान्यतः संविधान लामो अवधीसम्म परिवर्तन हुँदैन । तसर्थ, यो राज्यको दीर्घकालीन घोषणापत्र पनि हो ।संविधानमा राज्य व्यवस्था, राज्यका प्रमुख, सरकारको गठन, विघटनको स्पष्ट विधि, मौलिक हक र राज्यको निर्देशक सिद्धान्त बारे निर्दिष्ट गरेको हुन्छ । Read more

स्थानीय तहको वार्षिक योजना तर्जुमा प्रक्रिया

  • चन्द्रसिंह श्रेष्ठ

पृष्ठभूमिः

हाम्रो वर्तमान अवस्थाको लेखाजोखा गर्दै विगतको अनुभवका आधारमा आगामी दिनमा कहाँ पुग्ने भनी लक्ष्य निर्धारण गरेर निर्धारित लक्ष्य हासिल गर्न वर्तमानमा लिईने नीति, रणनीति वा तयारी नै योजना हो । योजनाको प्रमुख उद्देश्य विकास गर्नु नै हुन्छ । विकास भनेको मानवीय जीवनमा आएको सकारात्मक परिवर्तनको अवस्था हो। विकासले आर्थिक, सामाजिक, भौतिक, वातावरणीय आदि पक्षमा भएको सकारात्मक परिवर्तन गरी मानवको जीवनस्तरमा गुणात्मक परिवर्तन गर्दछ ।  संयुक्त राष्ट्र संघले प्रत्येक वर्ष औसत आयु, साक्षरता र जीवनस्तरमा आएको वृद्धि अर्थात आय, आयु र साक्षरतालाई विकासका सूचक बनाएर राष्ट्रहरुको Ranking गर्दछ । यस प्रकार आजभोलि विकास भन्ने वित्तिकै भौतिक विकास भन्दा पनि मानव विकासलाई बढी जोड दिइन्छ । Read more

कम्प्युटरको start मेनुमा Run कमाण्ड missing भयो भने

यदि तपाईंको कम्प्युटरमा केही कारण बस “start menu” मा Run कमाण्ड हराएको छ भने तल लेखिएको script बाट समस्या हल गर्न सक्नु हुन्छ ।
१) तल लेखिएको script code लाई कपि गर्नुहोस् र nodepad मा पेस्ट गर्नुहोस् ।
२) save as गर्नुहोस् र save type as लाई all files छान्नुहोस् र नाम चाँही “runcmd.reg” राखी save गरी दिनुहोस् ।
३) यति गरी सकेपछि तपाईंले save गर्नु भएको फाइललाई राईट क्लिक गर्नुहोस् र merege मा क्लिक गर्नुहोस् ।
४) कम्प्युटरलाई restart गर्नुहोस् ।

[HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer]
“NoRun”=dword:00000000

Read more

कुनैपनि specific application को आफ्नै Run कमाण्ड बनाउने तरिका

यो तरिका अपनाएर तपाईंले कुनै पनि प्रोग्रामको आफ्नै Run कमाण्ड (program shortcut) बनाउन सक्नुहुनेछ । भन्नुको मतलब तपाईंले चाहेको प्रोग्राम खोल्न start > Run र त्यहा प्रोग्रामको नाम टाईप गरेर enter गर्दा उक्त प्रोग्राम खुल्नेछ । तपाईंले यसरी आफुले चाहेको प्रोग्रामको Run Command बनाउदा उक्त प्रोग्रामको path भने थाहा हुनु पर्नेछ र कम्प्युटरको registry मा थोरै चेन्ज गर्नु पर्नेछ ।
( *** आफ्नो कम्प्युटरको Registry चलाऊदा एकदम ध्यान पुर्याउनु जरुरी छ र यदि आफुलाई कम्प्युटरसम्बन्धी त्यती धेरै जानकारी छैन भने registry नचाउदा नै राम्रो हुन्छ‍ ) Read more

Loading...